روش خواندن درس جامعه شناسی — در این راهنما از ذهن آتی نکات کاربردی و به‌روز را مرور می‌کنیم.
درس جامعه شناسی رشته انسانی به موضوعات مختلف جامعه می‌پردازد و برای آنکه ما بتوانیم اجزای مختلف جامعه را به درستی متوجه شویم ابتدا باید ریز شویم چون همیشه کل بیشتر از اجزای آن است در واقع با کلی خوانی بسیاری از نکات ریز را از دست خواهید داد.
با روش مطالعه جامعه شناسی که تیم ذهن آتی به شما می آموزد متوجه خواهید شد که در واقع دیدگاه های مختلف همچون سوسیالیسم مارکسیسم چه تفاوت های دارند به عبارتی شما تشریح خوان میشوید که ابدا امکان ندارید مثل بچه های دیگر گنگ و سردرگم در کتاب غرق شوید اگر تا حالا تشریح جسد را مشاهده کرده باشید وقتی میخواهند کالبدشکافی انجام دهند دنبال علت مرگ و یا شناخت بدن هستند پس تمام اجزا را بیرون میکشند و مطالعه میکنند.
فهمیدید! تشریح خوان جامعه همچین مدلی دارد جامعه رو ریز میخواند و علت و وجود و کارکرد نظریه هارا متوجه میشود. در نهایت میتواند مقایسه کند که آنچه دکارت و مارکس گفته اند گه گاه گفته هاشون پر تفاوت است و ممکن هم را نقض کنند. تشریح خوان شدن مساوی است با صد کنکور رو هوا مال شما شدن.
روش مطالعه جامعه شناسی در کنکور
اول از همه این نکته رو در نظر داشته باشید از اونجایی که دروس سه پایه دهم یازدهم و دوازدهم در راستای همدیگه و به صورت پیوسته هستند، باید برای مطالعه کنکور، از درس اول کتاب پایه دهم شروع کنید. منبع مطالعه هم کتاب‌های درسی هستند و کتاب‌های کمک درسی صرفا برای یادگیری عمیق‌تر میتوانند مناسب باشند. پس حتما از کتاب درسی شروع کنید.نکته دوم هم اینه که ۳۰ تا ۴۰ درصد از سوالات جامعه شناسی در آزمون، از کتاب پایه دوازدهم مطرح میشود. این یعنی که باید بیشتر از کتاب پایه دهم و یازدهم، این کتاب رو مطالعه کنید.
۱.خوانش به صورت پاراگرافی چگونه است؟
برای شروع، باید درس به درس جلو برید. اول از همه متن درس اول رو بخونید. لازم نیست کار خاصی برای خوانش درس انجام بدید.خیلی مهمه که اول بفهمید و بعد شروع به مطالعه دقیق کنید.
۲.خلاصه نویسی لازم است یا اتلاف وقت است
وقتی که پاراگراف رو به خوبی مطالعه کردید، حالا به زبون خودتون، اون رو خلاصه نویسی کنید. توی یک یا دو خط اما توجه کنید که از کلمات کلیدی که زیرشون خط کشیدید حتما توی خلاصه‌هاتون استفاده کنید. یکسری از کلمات هستن که لازمه دقیقا واژه به واژه‌شون عین خود کتاب گفته بشه. درواقع اصطلاحات رایجی که توی کتاب است.
۳.تهیه واژه نامه یک اصل مهم و کاربردی است
این کتاب از اون درس‌هاییه که اصطلاحات تخصصی و مهم زیادی دارد. باید تک تک اون اصطلاحات رو به خوبی بفهمید و یاد بگیرید تا بتونید از هم متمایزشون کنید یا حتی اگه باهمدیگه در یک گروه قرار می‌گیرن، بتونید شباهت‌های بینشون رو ارزیابی کنید. پس جدا از خلاصه‌ای که می‌نویسید، چند صفحه رو به واژه‌های تخصصی کتاب اختصاص بدهید و جلوی هر واژه توضیحاتی که خودتون متوجه شدید رو همراه با لغات کلیدی و مهم اون واژه و اصطلاح بنویسید.
۴.جامعه از اسمش داد میزند جامعه پس با جامعه خودتان ارتباط بزنید
بهترین روش مطالعه جامعه شناسی کنکور اینه که برای هر اصطلاح کلیدی، از طرف خودتون مثالی خارج از کتاب بزنید. چون این کار به فهم دقیق‌تر از مطالب کتاب کمک میکنه.به عنوان مثال برای اصطلاح نابرابری اجتماعی، به محیط پیرامون خودتون نگاه کنید . در اطراف خودتون حتما تا به حال اقشار مختلف جامعه رو دیدید که گاهی ثروتمند در کنار فقیر قرار میگیرد و نابرابری عمیقی بینشون ایجاد میشود .مزیت درس جامعه شناسی در همین نکته است که میتونید به راحتی مفاهیم این درس رو در جامعه و محیط اطرافتون، لمس کنید.
۵.مثال های کتاب از خود مطالب مهم تر واسه فهمیدن ن حفظ طوطی وار
مواردی مثل نمودار، تصاویر، پاورقی، توضیح تصاویر، جدول ها و مثال‌های کتاب برای یادگیری عمیق‌تر آورده شدن و توی کنکور ممکنه مورد سوال قرار بگیرن. پس موقع مطالعه اون‌ها رو از قلم نندازید و سعی کنید تا زمانی که یه مبحث رو کامل متوجه نشدید سراغ مبحث بعدی نروید.مطالب کتاب رو بهم متصل کنید همونطور که توضیح دادیم، مطالب کتاب جامعه شناسی، کاملا بهم پیوسته و مرتبط هستند. باید بتونید بعد از مطالعه، مباحثی که در راستای هم قرار می‌گیرند رو به خوبی در کنار هم دسته‌بندی کنید تا بهتر متوجه مفهوم کتاب بشید.
۶.تیپ های مختلف سوالات بدانید و برای هرکدام روش مطالعه اختصاصی داشته باشید
جامعه شناسی از درس‌هاییه که سوالاتی با تیپ‌های مختلف مثل ترکیبی، مفهومی، کنکاشی و حفظی رو شامل میشود. برای هر مورد از این نوع سوالات، نیاز دارید که بدونید باید چطور و بر چه اساسی مطالعه کنید. در اینجا ابتدا درمورد هر کدوم توضیح میدیم و بعد روش مطالعه جامعه شناسی کنکور برای انواع تیپ‌های مختلف سوال رو بهتون یاد میدیم.
سوالات ترکیبی:
این قبیل سوالات، شامل مفاهیمی میشه که در هر سه پایه وجود داشته است . درواقع مطالب سه پایه تحصیلی درس جامعه شناسی با همدیگه ادغام میشود و در یک سوال جای میگیرد. این نوع سوالات در کنکور، بیشترین میزان رو به خودش اختصاص میدهد. گاهی هم پیش میاد که مفاهیم درس‌های مختلف از یک کتاب با هم ترکیب بشود و در یک سوال طرح پرسش کند. باید برای این مدل سوالات کاملا آماده باشید.
سوالات کنکاشی:
سوالاتی که جزو سختترین سوالات محسوب میشوند و باید برای حل این نوع سوالات، توی ذهنتون تحلیل و بررسی کنید و نتیجه نهایی رو از داخل گزینه‌ها پیدا کنید.
مثال
سوال: کدام روند منجر به بسنده کردن به شناخت عقلی و تجربی شد؟ در این سوال یکسری فرآیندهایی رخ داده که سبب ایجاد این شناخت عقلی و تجربی شده. باید اون فرآیندها به خوبی مورد مطالعه قرار بگیره تا در هنگام پاسخ، گزینه صحیح انتخاب بشه. این دسته سوالات کنکاشی هستند چون باید مورد بررسی قرار بگیرن.
سوالات مفهومی:
معمولا از مثال‌ها و نمودارها در این نوع سوالات استفاده میشود. در اینجا اگه به طور کامل بر روی مباحث مسلط باشید، میتونید به راحتی از پس این سوالات بر بیاید.
مثال
عقاید و ارزش‌ها در رابطه با جهان اجتماعی، چه چیزی را بیان می کنند؟ این سوال کاملا مفهومیه و تو با فهم صحیح اصطلاحات، به راحتی به این سوال پاسخ میدی.
سوالات حفظی:
معمولا این دسته سوالات به راحتی قابل حل شدن هستند و فقط تعداد دو سوال رو به خودشون اختصاص میدن. اگر به خوبی مطالعه کنید از پس حل این دسته سوالات به راحتی برمیاید.
مثال
سوال: از سازمان همکاری شانگهای با چه عنوانی یاد میشود؟ این سوال با حفظ نام سازمان به راحتی قابل پاسخ دادنه.
۷.کی صاحب سخن کتاب یا کمک درسی؟
بهترین منبع برای کنکور در این درس، مطالعه کتاب درسی است. جزوه معلم، کتاب‌های کمک آموزشی و حتی سی‌دی‌های آموزشی فقط به یادگیری عمیق‌تر کمک میکنند و غیر از اون نمیتونند جایگزین کتاب درسی بشوند.
چند روش تست زنی جامعه شناسی
۱)از تست‌های تالیفی در ابتدای مطالعه استفاده کنید.
۲) از تست‌های طبقه بندی شده برای شروع تست زنی بهره بگیرید.
بهتر است سراغ تست تسلطی بروید.
۳) تست زمان دار برای بعد از مطالعه دروس، میتونه به تثبیت مفاهیم کتاب کمک کند.
۴)تحلیل تشریحی تست‌ها رو از قلم نندازید.
سوالات متداول در مورد روش مطالعه جامعه شناسی
بعد از تدریس معلم برای کامل شدن آموزش، چه بکنیم؟
بعد از اینکه جامعه شناسی درس داده شد لازم و واجبه که همون روز مطالبو یک بار دیگه بخونید. چون جامعه شناسی بر خلاف اسمش کاملا مفهومی است؛ درسته جاهای حفظی کم ندارده. ولی اونجاهاش اهمیت کمی دارن و تو کنکورم کمتر اومدن. وقتی می گیم مفهومی یعنی درسی است که هر لغت اون با لغت دیگه معنای متفاوتی دارد و اکثرا دانش آموزان سر همین تفاوت معنی لغات گیج می شوند.
مثلا همیشه گفتند آرمان ها و ارزش ها. در صورتی که آرمان یه چیزه، ارزش یه چیز کلا متفاوت است. پس تا اینجا قرار شد ریز به ریز درسو بخوانید. برای درسای سخت تر می توانید از کتابای کمک درسی و فیلمای آموزشی استفاده کنید ، اما عصاره ی موفقیت این درس از دل خود کتاب درسی درمیاید.
• اگر درسنامه ی کاملی دارم، نیاز به مطالعه کتاب درسی هم هست؟ اگر بله، باید در کتاب درسی بیشتر به چه مطالبی دقت کنم؟
بله نیاز به مطالعه کتاب درسی هست؛ تو هر دو درس. در ادامه دو مورد و توضیح می دیم.
جامعه شناسی: جامعه شناسی سه کتاب بهم پیوسته ی خیلی چغر و دیرفهم داره. خصوصا اینکه از همون پایه ی دهم سختترین مفاهیمش با از خود بیگانگی، خود باختگی و مفاهیم فرهنگی نامانوس شروع می شه و به عنوان یه دانش آموزی که تازه وارد حال و هوای انسانی شدین، خاطره ی بدی براتون رقم می زنن (به صورت کلی می گیم و همیشه استثنا هایی هم هستن) توی جامعه شناسی حتما در کنار کتاب درسی و بازم تاکید می شه در کنار کتاب از یه درسنامه ی خوب و مفصل استفاده کنید که کپی متن کتاب درسی نباشه. از راهنماییهای معلما و بقیه هم استفاده کنید.
اگر معلمم همه نکات لازم را نمی گوید چه بکنیم؟
ولی تو جامعه شناسی درست یاد نگرفتن مطالب می توانه به دردسر بیاندازدتون. مفاهیمی مثل هنجار، عقیده، ارزش و جامعه پذیری و … اگر درست یادگرفته نشوند، در ادامه مشکل سازند. برای این کار می توانید از فیلمای آموزشی و کتابای کمک درسی استفاده کنید. اگر فیلم خوب پیدا کنید نسبت به کتاب اولویت دارد.
• در میان کتاب های کمک آموزشی سراغ کدام مدل از درس نامه ها بروم؟ و با آن چگونه برخورد کنم؟
برای جامعه شناسی سراغ کتابی برید که ترکیبی از درسنامه ی خوب و سوالات مناسب باشد. خوشبختانه سال های اخیر تعداد این جور کتابا زیاد تر شده و دستتون باز تر است. درسنامه این کتاب ها رو نگاه کنید. از اونجایی که سال آخر هستید مباحث دشوار تر را تشخیص می دهید. ببینید درسنامه چطور به این مباحث پرداخته است؟ مولف متن کتاب درسیو عینا آورده یا با یه ذره تغییر آورده است؟ یا اینکه کلا مطالبو روان و مفصل توضیح داده و بخشای سختو راحت تر کرده است؟
دیدن فیلم آموزشی را برای فراگیری این درس ها توصیه می کنید؟ اگر بله، چگونه و کی از آن استفاده کنم؟
در مورد جامعه شناسی بله حتما توصیه می کنم، به شرط اینکه فیلم آموزشی به خوبی مطالبو توضیح داده باشد. معلم مطالب کتابو براتون جوری توضیح بدهد که متوجه تفاوتا و مفاهیم بشوید.
• ترتیب مطالعه کتاب های جامعه شناسی به چه صورت باشد؟
جامعه شناسی باید به ترتیب مطالعه شود. سه کتاب در پیش رو دارید که فهمیدن درسای قبلی برای هر سه تای اون ها ضروری است. تا مفاهیم پایه و تاریخچه رو ندونید، نمی توانید مکاتب سال دوازدهم رو خوب متوجه شید و در نتیجه نمی توانید توی کنکور آنطور که باید و شاید به تستا جواب بدهید.
روش جمع بندی جامعه شناسی کنکور
برای مرور و جمع بندی مطالعه جامعه شناسی، بهتره که از خلاصه‌ها و واژه نامه‌هایی که تهیه کردید استفاده کنید. مرور اون‌ها به همراه مثال‌هایی که از م